Kecha «Toshkent shahrini 2041 yilgacha rivojlantirish bosh rejasini ishlab chiqish chora-tadbirlari to’g’risida»gi qaror loyihasi e’lon qilindi. Qaror juda baxs-munozarali deb aytish, hech narsa demaslikdir. Kichik masalalardan boshlasak.

1. Nega bu ish bilan aynan turk kompaniyasi shug’ullanyapti boshqasi emas? Nima uchun turli xalqaro agentliklar va byurolar o’rtasida bosh rejani ishlab chiqish uchun tanlov e’lon qilinmadi?

2. Buyurtmachi va loyihalash tashkiloti boshqa kompaniyalar va mutaxassislarni tender yo’li bilan emas, balki to’g’ridan-to’g’ri kelishuvlar asosida jalb qilish huquqiga ega bo’lishi kerak. Nima uchun?

3. Nega Toshkentning bosh rejasini ishlab chiqish respublika byudjeti mablag’lari hisobidan amalga oshiriladi? Poytaxtda buning uchun pul yo’qligiga shubham bor.

Endi qaror loyihasining ilovalariga to’xtalsak.

1. Toshkent shahrini zamonaviy shaharsozlik talablariga muvofiqlashtirish uchun tashqi ko’rinishini tubdan o’zgartirish. Nega endi uni tubdan o’zgartirish kerak, axir Toshkentda shaharsozlik masalasi shaharning tashqi qiyofasini emas, balki funktsionallik va infratuzilmani o’zgartirish masalasidir.

2. Bosh rejaning kontseptsiyasi «O’zbekiston poytaxti uchun mos shahar muhitini gumanizatsiyalashtirish, obodonlashtirish va rejalashtirish sharoitlarini yaratishga» qaratilgan. Birinchidan, taklifning oxirgi qismi, oh, bu hammamizga qanchalik qimmatga tushadi degan hayol, chunki O’zbekiston poytaxti uchun nima mos va nima mos emasligini mutaxassislar hal qilmaydi. Ikkinchidan, nima uchun shaharning ma’naviy qiyofasi emas, balki uning tashqi qiyofasi o’zgartiriladi?

3. Bosh reja loyihasida 2041 yil uchun aholi soni 3,3 million kishiga rejalashtirilmoqda (2019 yil boshidan 2,5 milliondan) va bu g’alati. Poytaxtda tug’ilish darajasi o’rtacha 1,7 foizni, o’lim darajasi esa 0,6 foizni tashkil etadi (Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari) ya’ni aholining 1,1% o’sishini faqat tug’ilish hisobidan olamiz. Oddiy hisob-kitoblarga ko’ra, 20 yil ichida aholi soni 6,3 million kishiga oshadi*.

4. Jamoat transporti mavzusi haqida deyarli so’z ochilmadi. Ular elektravtobuslar haqida, yo’lovchilar sig’imi oshishi imkoniyatlari haqida (bu nimani anglatishidan qat’iy nazar), «yangi qurilish imkon qadar sirli». Raqamlar yo’q, aniq ma’lumotlar yo’q — o’zingiz mulohaza qiling.

5. Yana ko’p qatorli magistral yo’llar haqida so’z ochildi, ularning Toshkentda soni shusiz ham juda ko’p.

Natija qanday? Aniq raqamlarsiz, tahlillarsiz, maksimal abstrakt, istalgandek talqin qilinuvchi «rivojlanish» deklaratsiyasi, aniq sanalar va javobgar shaxslarni ko’rsatmaydigan, mavhum, qandaydir turk kompaniyasining monopoliyasi tomonidan tuzilgan, tenderlarni o’tkazish o’rniga to’g’ridan-to’g’ri shartnomalar tuzish.

Bu jirkanchli aslida — malakali mutaxassislarning sifatli ishini 20 yil oldinga hokimning vakolatlarini kengaytirib, unga sotish, yo’q qilish, ayrim hollarda tugatish (shahar hududini kengaytirish, yerlarni zaxiralash va korxonalarni topshirish, turar joylar va arxitektura yodgorliklarini rekonstruktsiya qilish yoki ta’mirlash), boshqa sohalarda esa hech nima qilmaslik (jamoat transporti, maktablar, kasalxonalar, bolalar bog’chalari va ijtimoiy uylar) huquqini berish.

Upd. Aholi sonining tabiiy o’sishining hisobi to’g’ri deb yozadilar (mening hisob-kitoblarim noto’g’ri). Qanday bo’lmasin, biron bir sababga ko’ra tashrif buyuruvchilar soni hisobga olinmaydi.

Yanada ko’proq muhim va qiziqarli nashrlar BlackRaven telegram-kanalida